Psychologia Wychowanie Wyprawka

Mamo, tato, pobawmy się – Mata edukacyjna i inne szaleństwa z niemowlęciem

mata edukacyjna 1

Kiedy rodzi się noworodek, młodzi rodzice muszą zmierzyć się z wieloma wyzwaniami zakupowymi. Przeszukują listy wyprawkowe, kompletując niezbędne akcesoria na pierwsze tygodnie życia nowego członka rodziny. Maluszek przychodzi na świat w otoczeniu mięciutkich pieluszek i świeżo wyprasowanych pajacyków. Jest noszony, tulony, głaskany. Mijają dni, tygodnie. Nasze maleństwo rozwija się, szybko ewoluując z śpiąco-ssącego noworodka w coraz bardziej ruchliwe i ciekawe świata niemowlę. Jak stymulować maluszka do rozwoju, jak się bawić z niemowlakiem? Jakie podłoże wykorzystać, aby dziecko szybciej zdobywało nowe umiejętności? Czy mata edukacyjna to dobry pomysł? 

Przede wszystkim pozwól dziecku na swobodną aktywność. Jak najrzadziej korzystaj z leżaczko-bujaczków! Podstawowym sposobem na wspomaganie rozwoju dziecka, albo jeszcze bardziej dosadnie – podstawowym sposobem na UMOŻLIWIENIE DZIECKU ROZWOJU – jest pozwolenie mu na dowolną, swobodną aktywność wszystkich części ciała. Na taką zabawę maleństwo nie ma szans, kiedy położymy je w bujaczko-leżaczku. Oczywiście, ten sprzęt bardzo ułatwia życie rodzicom, ale należy jak najbardziej ograniczyć jego użycie, starając się bawić z dzieckiem w pozycji leżącej, najlepiej na dość twardym podłożu. 

Takim twardym podłożem nie będzie łóżeczku dziecka ani też nasze łóżko. Materac jest zbyt miękki, aby ćwiczyć na nim obroty. Dlatego najlepiej sprawdzi się mata edukacyjna, którą ułożymy na podłodze, aby ochronić dziecko przed urazami oraz zimnem. Nie jestem zwolenniczką typowych mat edukacyjnych z pałąkami, ponieważ – podobnie jak leżaczki – ograniczają one swobodę ruchu dziecka, zachęcając tylko do zabawy tym, co nad głową. Poza tym zbyt wiele elementów na raz powoduje, że dziecko jest przestymulowane. Dobrym rozwiązaniem jest zakup – zamiast typowej maty edukacyjnej – maty piankowej. Doskonale zabezpiecza ona dziecko przed urazami i zimnem, jest sztywna i stabilna (dzięki temu można ćwiczyć przewroty i inne wygibasy), a kreatywny rodzic może bawić się na niej z maleństwem, wykorzystując dowolne zabawki lub przedmioty domowego użytku. My zamówiliśmy naszą matę w Toy Format, ponieważ posiada odpowiednie atesty i jest produkowana w Europie (konkretnie w kraju Krecika). Fajne w macie piankowej jest także to, że można ją dowolnie zmniejszać lub powiększać, w zależności od potrzeb dziecka.

Mata edukacyjna wybrana, więc w co się bawić z dzieckiem? Lista sprawdzonych i stymulujących zabaw z niemowlęciem, które można wykorzystywać podczas zabaw na macie edukacyjnej:

JAK SIĘ BAWIĆ NA MACIE? 

Zabawy na brzuszku:

  • Powoli przesuwaj przed oczami dziecka zabawkę w intensywnym kolorze (najlepiej czerwonym) lub kontrastową, czarno-białą. Obserwuj, czy dziecko podąża za nią wzrokiem. Jeśli tak, podnieś zabawkę lekko do góry, aby stymulować unoszenie główki przez dziecko. Możesz wykorzystać także czarno-biały rysunek czy książeczkę kontrastową. Dzięki temu rozwiniesz zarówno umiejętność trzymania główki jak i podążania wzrokiem za przedmiotem.
  • Mów do dziecka „z góry”, stojąc nad nim. Następnie ustaw swoją twarz na poziomie twarzy dziecka, aby mogło podążać wzrokiem za Twoimi oczami. Stosuj różną mimikę i intonację, aby zainteresować dziecko.

Zabawy na pleckach:

  • Pochyl się nad dzieckiem (około 15 centymetrów) i melodyjnie wypowiadaj sylaby, starając się aby mimika Twojej twarzy była jak najbardziej wyraźna (a nawet przejaskrawiona). Śmiej się do dziecka, śpiewaj piosenki, mów wierszyki – tak, aby dziecko widziało Twoją twarz. 
  • Zabawa w echo – naśladuj odgłosy, wypowiadane przez dziecko.
  • Przygotuj czerwony lub czarny karton w owalnym kształcie (o wielkości swojej twarzy). Szybko zasłaniaj i odsłaniaj twarz, będąc w niewielkiej odległości od dziecka.
  • Pokazuj dziecku kolorową grzechotkę, potrząsaj nią w zasięgu wzroku dziecka. Pozwól, aby śledziło ją wzrokiem. Pokazuj mu zabawkę raz z jednej, raz z drugiej strony, aby zachować symetrię ułożenia i rozwoju dziecka. Następnie włóż dziecku grzechotkę do rączki, aby zacisnęło na niej piąstkę.
  • Włóż dziecku zabawkę do rączki i poprowadź ją do ust.
  • Przywiąż dzwoneczek (lub maleńką, wydającą dźwięk zabawkę) do rączki lub stópki dziecka, aby wydawała dźwięk przy poruszeniu.
  • Głaszcz nogi i stopy dziecka (rozebranego) przedmiotami o różnej fakturze – piórkiem, futerkiem, miękką szczoteczką, dłonią. Kiedy dziecko to polubi, głaszcz różnymi fakturami także inne części ciała. 
  • Ugniataj i masuj dłonie dziecka, głaszcz wierzch jego dłoni aby wyeliminować odruch chwytny i zastąpić go świadomym chwytaniem przedmiotu.
  • Poprowadź ręce dziecka do środka jego twarzy, tak aby dotknęło swojego nosa lub ust. Następnie ponownie połóż jego ręce wzdłuż tułowia. Obserwuj, czy dziecko samo jest w stanie przekroczyć linię środkową ciała i przenieść ręce na wysokość oczu.
  • Baw się paluszkami dziecka (możesz wykorzystać klasyczne wierszyki i inne zabawy paluszkowe – „ważyła sroczka” itp.), delikatnie je ugniataj. Głaszcz różnymi fakturami wnętrze dłoni dziecka, aby stymulować naukę chwytania.
  • Jeśli dziecko już potrafi przytrzymać podaną zabawkę, baw się  z nim grzechotką, wzbudzając jego zainteresowanie. Gdy pozytywnie zareaguje na przedmiot, pozwól mu go na chwilę przytrzymać,  następnie zabierz zabawkę i połóż w zasięgu wzroku i ręki. Zachęć, by wyciągnęło rączkę w kierunku zabawki. 
  • Chwyć obie dłonie dziecka i powoli podciągnij je w górę. Głowa będzie z początku opadać i należy ją przytrzymać, ale w miarę ćwiczeń dziecku zyska większą kontrolę nad główką.
  • Baw się z dzieckiem niewielkim lusterkiem, pokazuj mu jego twarz, poruszaj lusterkiem aby dziecko mogło śledzić swoje odbicie. 

Pamiętajcie – żadne zabawki, huśtawki, śpiewające karuzele nie zastąpią Waszemu dziecku zabawy z rodzicem. Oczywiście, te gadżety są przydatne, ponieważ zajmują maleństwo na tyle, że możecie przedrzeć się przez stertę prasowania, ugotować obiad czy zwyczajnie napić się herbaty. I na tej zasadzie korzystanie z nich jest w porządku. Ale podstawową interaktywną, stymulującą wszechstronny rozwój dziecka zabawką jesteście Wy sami.  


mata edukacyjna 2
mata edukacyjna 4

Powyższe zabawy są inspirowane lekturą książek:

J. Cieszyńska, M. Korendo: Wczesna interwencja terapeutyczna. Stymulowanie rozwoju dziecka. Od noworodka do 6. roku życia.
W. StraBmeier: Interwencja wczesnodziecięca. 260 praktycznych ćwiczeń dla małych dzieci z trudnościami w rozwoju.